คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ แนะนำยังไงดี ให้เหมาะกับคนติดพนัน

Ye Jin
19 ก.พ. 26
17:29
49 views

คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ แนะนำยังไงดี คำตอบคืออย่าใช้อารมณ์ แต่เริ่มจากความเข้าใจและชวนเขาหาทางช่วยเหลืออย่างจริงจัง ในบทความนี้ จะอธิบายให้ชัดว่าอาการเสพติดพนันคืออะไร มีสัญญาณแบบไหน และควรรับมือยังไงให้ถูกทาง เพื่อการจัดการที่เหมาะสม

อธิบายเกี่ยวกับการเสพติดการเล่นพนัน
สาเหตุที่ทำให้คนติดพนัน
การแก้ไขปัญหาเสพติดการพนัน

อธิบายเกี่ยวกับการเสพติดการเล่นพนัน

การเสพติดการพนัน ถือเป็นอีกหนึ่ง สิ่งที่นักพนัน มักมองข้าม ซึ่งก็คือ ภาวะที่คนๆ หนึ่งควบคุมตัวเองไม่ได้ แม้จะรู้ว่ามันทำให้เงินหมด เป็นหนี้ กระทบครอบครัว การเรียน หรืองาน ใจก็ยังวนคิดถึงแต่เรื่องเล่น อยากเอาทุนคืน ยิ่งเสียเยอะยิ่งอยากแก้มือ บางคนไม่กล้าบอกคนใกล้ตัว เลยไปยืมเงินคนอื่นจนปัญหาบานปลาย

องค์การอนามัยโลกจัดให้เป็นความผิดปกติทางจิตอย่างหนึ่ง เพราะลักษณะมันคล้ายการเสพติด คือหมกมุ่น คิดว่าตัวเองจะชนะได้ ทั้งที่ความจริงโอกาสแพ้มีมากกว่า

งานวิจัยในไทยยังพบว่าคนติดพนันจำนวนมากมีภาวะซึมเศร้า และบางส่วนเคยคิดหรือพยายามทำร้ายตัวเอง โดยเฉพาะหลังเสียเงินก้อนใหญ่ เพราะฉะนั้นมันไม่ใช่แค่เรื่องนิสัยหรือความโลภ แต่เป็นปัญหาที่ต้องได้รับการช่วยเหลือและดูแลจริงๆ

ที่มา: Pathological Gambling หรือ การเสพติดพนัน (สืบค้นเมื่อ 19 กุมภาพันธ์ 2026) [1]

พฤติกรรมของคนที่มีการเสพติดพนัน

เล่นต่อทั้งที่ชีวิตเริ่มพัง ทั้งที่เห็นชัดว่าเงินเริ่มหมด งานเสีย หรือคนรอบตัวเดือดร้อน ก็ยังหยุดไม่ได้ เหมือนความอยากมันชนะเหตุผล
ต้องพึ่งเงินคนอื่นบ่อยขึ้น เริ่มยืมเงิน ขอเงิน หรือให้คนอื่นช่วยใช้หนี้จากที่ตัวเองเสียไป บางครั้งหมุนเงินไม่ทันจนเป็นหนี้สะสม
อารมณ์แปรปรวนเมื่อถูกห้ามหรือพยายามเลิก จะหงุดหงิด โมโห เครียด หรือกระวนกระวาย เพราะรู้สึกเหมือนขาดอะไรบางอย่าง
ใช้การพนันเป็นที่ระบายอารมณ์ เวลาเศร้า เครียด เหงา หรือมีปัญหา จะหันไปเล่นเพื่อหนีความรู้สึกแย่ๆ ชั่วคราว
ยิ่งเสียยิ่งอยากเอาคืน (ไล่ทุน) ไม่ยอมรับการขาดทุน พยายามลงเงินเพิ่มเพื่อหวังจะได้กลับมา แต่ส่วนใหญ่มักยิ่งเสียหนักกว่าเดิม
โกหกหรือปิดบังคนใกล้ตัว ไม่บอกจำนวนเงินจริงที่เล่น หรือแอบเล่นโดยไม่ให้ใครรู้ เพราะกลัวถูกตำหนิ
ต้องเพิ่มวงเงินเพื่อความตื่นเต้น เงินจำนวนเดิมไม่เร้าใจเหมือนก่อน ต้องลงมากขึ้นถึงจะรู้สึกเหมือนเดิม
หมกมุ่นคิดถึงแต่เรื่องพนัน คิดวางแผนเล่น คำนวณเงิน หรือทบทวนรอบที่แพ้ชนะอยู่ในหัวตลอดเวลา
พยายามเลิกหลายครั้งแต่ไม่สำเร็จ ตั้งใจจะหยุดแล้ว แต่สุดท้ายก็กลับไปเล่นซ้ำ วนลูปแบบเดิม

ที่มา: Gambling Disorder (Gambling Addiction) (8 สิงหาคม 2025) [2]

สาเหตุที่ทำให้คนติดพนัน คืออะไร?

ความหวังว่าจะรวยเร็ว การพนันถูกมองว่าเป็นทางลัดหาเงิน ยิ่งเห็นคนอื่นได้ ยิ่งรู้สึกว่า “เราก็น่าจะได้บ้าง” ทั้งที่โอกาสเสียมักมากกว่า
ระบบเกมที่กระตุ้นสมอง เวลาได้รางวัล สมองจะหลั่งสารแห่งความสุข ทำให้รู้สึกตื่นเต้นและอยากเล่นซ้ำ ยิ่งได้แบบเฉียดๆ ชนะ ยิ่งกระตุ้นให้อยากลองอีก
การไล่เอาเงินคืน หลายคนเริ่มจากเสียไม่มาก แล้วอยากเอาทุนคืน พอเสียเพิ่มก็ยิ่งอยากแก้มือ กลายเป็นวงจรที่หยุดยาก
ใช้เป็นทางหนีปัญหา บางคนเล่นเวลาเครียด เศร้า หรือมีปัญหาชีวิต เพราะช่วงที่เล่นจะลืมเรื่องแย่ๆ ไปชั่วคราว
สภาพแวดล้อมและการเข้าถึงง่าย ทุกวันนี้พนันเข้าถึงง่ายมาก แค่มีมือถือก็เล่นได้ตลอดเวลา ทำให้ควบคุมตัวเองยากขึ้น
ความเชื่อผิดๆ เกี่ยวกับโอกาสชนะ เช่น คิดว่าแพ้มาหลายครั้งแล้ว รอบหน้าต้องชนะ หรือคิดว่าตัวเองมีสูตรเอาชนะ ทั้งที่จริงแล้วเกมส่วนใหญ่ถูกออกแบบให้เจ้ามือได้เปรียบ

ทางออกของการแก้ไขปัญหาเสพติดการพนัน

ปัญหาการเสพติดการพนันแก้ไม่ได้ด้วยการห้ามอย่างเดียว แต่มันต้องใช้ทั้งความเข้าใจ ความจริงจัง และความร่วมมือจากหลายฝ่าย โดยเฉพาะครอบครัวและตัวผู้ที่มีปัญหาเอง ทางออกที่สำคัญมีประมาณนี้

ครอบครัวต้องชัดเจนและจริงจัง แสดงให้เห็นว่าการพนันสร้างผลเสียจริง ไม่ใช่แค่พูดขู่หรือบ่นแล้วปล่อยผ่าน ท่าทีของพ่อแม่หรือคนในบ้านมีผลมาก
แก้ปัญหาด้วยความใจเย็น ไม่ใช้ความรุนแรง ไม่จำเป็นต้องดุหรือก้าวร้าว การค่อยๆ คุย ทำความเข้าใจ และอดทน จะช่วยให้คนที่มีปัญหายังรู้สึกว่าครอบครัวเป็นที่พึ่งได้
ช่วยกันคิดหาทางออก ถ้ามีปัญหาหนักจนจัดการเองไม่ได้ ควรขอคำปรึกษาจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะด้านสุขภาพจิตหรือสถานศึกษา
ดึงออกไปทำกิจกรรมที่ดีต่อชีวิต เช่น ออกกำลังกาย ทำกิจกรรมร่วมกับครอบครัว หรือหาสิ่งที่สร้างสรรค์ทำ เพื่อลดเวลาที่จะกลับไปเล่น
ลดการตำหนิ แต่เพิ่มกำลังใจ เมื่อเขาทำสิ่งดีๆ ได้ ควรชื่นชมมากกว่าซ้ำเติม เพราะกำลังใจช่วยให้เขาอยากปรับตัวมากขึ้น
ช่วยกันสร้างค่านิยมใหม่ ไม่ยึดติดกับความคิดรวยเร็วทางลัด แต่เน้นความพยายามและความพอเพียงมากกว่า
ตัวผู้ติดพนันต้องฝึกควบคุมใจตัวเอง พยายามเอาชนะความอยากทีละนิด และถ้าควบคุมไม่ได้จริงๆ การเข้าพบผู้เชี่ยวชาญหรือสถานบำบัดก็เป็นทางเลือกที่ช่วยให้อาการดีขึ้นได้

ที่มา: โรคเสพติดการพนัน (23 กุมภาพันธ์ 2025) [3]

สถิติการเสพติดการพนันในสังคมไทย

สถิติในไทยชี้ว่าปัญหาติดพนันไม่เล็กเลย ปี 2560 มีคนไทยเข้าข่ายติดพนันกว่า 2.1 ล้านคน ในจำนวนนี้เป็นเด็กและเยาวชนราว 207,000 คน และพบผู้เล่นอายุน้อยสุดเพียง 7 ขวบ โดยพนันออนไลน์เป็นรูปแบบหลักที่ระบาดหนัก ส่งผลต่อสมอง สุขภาพจิต การเรียน และพฤติกรรมในระยะยาวคล้ายการเสพติดสารเสพติด

ย้อนกลับไปปี 2551 ช่วงฟุตบอลยูโร เคยมีผลสำรวจว่าเยาวชนอายุ 12–24 ปีในกรุงเทพฯ และปริมณฑลกว่า 370,000 คนเข้าไปเล่นพนันบอล มีเงินหมุนเวียนถึง 924 ล้านบาท และกว่า 83% มองว่าเป็นเรื่องปกติ

ขณะที่สถิติการจับกุมช่วงปี 2550–2559 ก็พบเยาวชนเกี่ยวข้องกับคดีพนันต่อเนื่อง โดยเฉพาะกลุ่มอายุ 19–25 ปีมีสัดส่วนสูงสุด ตัวเลขเหล่านี้ชี้ชัดว่าการพนัน โดยเฉพาะออนไลน์ กำลังเป็นปัญหาใหญ่ที่กระทบเด็ก เยาวชน และสังคมไทยในวงกว้าง

ที่มา: งานวิจัยเผยปี 60 คนไทยติดพนันกว่า 2.1 ล้านคน (4 มีนาคม 2019) [4]

เทียบความต่าง พฤติกรรมของผีพนัน vs คนเล่นพนันทั่วไป

เวลาพูดถึงการพนัน หลายคนมักเหมารวมว่าทุกคนที่เล่นคือ “ผีพนัน” เหมือนกันหมด แต่จริงๆ แล้วมันมีเส้นแบ่งชัดเจนระหว่างคนที่เล่นแบบพอประมาณกับคนที่ควบคุมตัวเองไม่ได้ ความต่างไม่ได้อยู่ที่จำนวนครั้งที่เล่น แต่อยู่ที่พฤติกรรมและผลกระทบต่อชีวิต

ผีพนัน

จะเริ่มเล่นถี่ขึ้น ลงเงินมากขึ้น และยิ่งเสียยิ่งอยากเอาคืน
หยุดไม่ได้แม้เห็นชัดว่าเงินเริ่มหมดหรือมีปัญหาตามมา
ใจหมกมุ่นคิดถึงแต่เรื่องเล่น เวลาไม่ได้เล่นจะหงุดหงิด หรือกระสับกระส่าย
บางคนต้องยืมเงิน ปิดบัง หรือโกหกคนใกล้ตัว และถึงจะพยายามเลิกหลายครั้งก็กลับไปเล่นซ้ำ

คนเล่นพนันทั่วไป

ส่วนใหญ่จะมองว่าเป็นความบันเทิง เล่นเป็นครั้งคราว
ก่อนเล่นมีการตั้งงบไว้ชัดเจน เสียแล้วหยุดได้ ไม่เดือดร้อนเรื่องเงิน ไม่ต้องโกหกใคร และไม่เอาเงินจำเป็นมาเสี่ยง
ถ้าเริ่มรู้สึกว่าเกินงบก็พัก ยังใช้ชีวิต ทำงาน เรียน และดูแลความสัมพันธ์ได้ตามปกติ

บทสรุป คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ แนะนำยังไงดี

คนใกล้ตัวเลิกพนันไม่ได้ แนะนำยังไงดี ให้คุยกันตรงๆ แบบไม่ใช้อารมณ์ แต่ชัดเจนว่ามันกำลังทำให้ชีวิตพัง พร้อมตั้งขอบเขตเรื่องเงินไม่ให้เข้าถึงง่าย ถ้าหยุดเองไม่ได้ควรพาไปปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ และที่สำคัญอย่าคอยปิดหนี้แทนซ้ำๆ เพราะจะยิ่งทำให้เขาไม่รู้สึกต้องรับผิดชอบและวนกลับไปเล่นอีก

ทำไม คนเสพติดพนันถึงถูกเรียกว่าผีพนัน?

คนเสพติดพนันถูกเรียกว่า ผีพนัน เพราะมีพฤติกรรมที่ดูเหมือนถูกการพนันครอบงำ ควบคุมตัวเองไม่ได้ หมกมุ่นคิดถึงแต่การเล่น ยิ่งเสียยิ่งอยากเอาคืนทั้งที่รู้ว่ากำลังเดือดร้อน คำว่า ผี จึงเป็นคำเปรียบเทียบว่าเหมือนถูกสิงจนเสียการควบคุมตัวเอง

เสพติดพนันแบบเลิกไม่ได้ ส่งผลเสียยังไง?

การเสพติดพนันแบบเลิกไม่ได้ทำให้ชีวิตพังได้หลายด้าน ทั้งเงินหมด เป็นหนี้ งานเสีย หรือทะเลาะกับคนในบ้าน ใจก็เครียด หงุดหงิด ซึมเศร้า เพราะต้องคอยหาเงินมาเล่นหรือเอาทุนคืน ยิ่งปล่อยไว้นาน ปัญหาจะยิ่งลามทั้งเรื่องการเงิน ความสัมพันธ์ และสุขภาพจิตจนควบคุมยาก